ธุรกิจพลังงานแสงอาทิตย์เทรนด์ฮิต 2014

หลายปีก่อน โลกเราเคยอยู่ในกระแสคลั่งพลังงานแสงอาทิตย์ แล้วมันก็ตกหายไปตามกาลเวลา เหลือทิ้งไว้ให้เห็นแค่เครื่องคิดเลข แต่พอยุคนี้ที่ราคาน้ำมันกลับมาแพงเหมือนวิกฤติราคาน้ำมันครั้งก่อน ความกระตือรือร้นที่จะหาพลังงานทดแทนราคาถูกก็ทำให้หลายคนหันกลับมาให้ความสำคัญกับแผงรับพลังงานแสงอาทิตย์ใหม่ และคราวนี้ท่าทางมันจะอยู่ได้นานกว่าการเป็นกระแสชั่วข้ามคืน ลองดูตัวเลขนี้ดู ปัจจุบันธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับพลังงานแสงอาทิตย์มีมูลค่า 15 พันล้านเหรียญทั่วโลก และมูลค่าการลงทุนในธุรกิจเหล่านี้เพิ่มสูงถึง 210 เปอร์เซนต์เมื่อเทียบกับปีกลาย

ความผิดพลาดของผลิตภัณฑ์อาศัยพลังงานจากแสงอาทิตย์ในอดีตนั้นขึ้นอยู่กับทั้งวิทยาการด้านแผงรับพลังงานยังพัฒนาไปไม่มากเท่าปัจจุบันกับงานออกแบบซึ่งพอมีข้อจำกัดเรื่องของวิทยาการก็ไม่อาจสร้างงานที่มีเสน่ห์จูงใจผู้บริโภคได้ หากคิดว่าความต้องการในพลังงานตัวนี้เพิ่มค่าสูงขึ้น อีกทั้งวิทยาการก็ก้าวหน้าไปกว่าเดิมหลายเท่าก็เหลือตรงส่วนงานออกแบบที่รอบรรดาดีไซเนอร์และผู้ลงทุนมาจับงานป้อนตลาดที่กำลังเติบโตมากมายนี้

พลังงานแสงอาทิตย์เป็นพลังงานที่ถูกสร้างขึ้นโดยตรงจากดวงอาทิตย์ ซึ่งมีอยู่จำนวนมหาศาลและสามารถนำมาใช้ได้อย่างไม่มีวันหมด ถือเป็นพลังงานสะอาดจากธรรมชาติที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากที่สุด และเป็นพลังงานทางเลือกทดแทนพลังงานจากฟอสซิล เช่น น้ำมันและก๊าซธรรมชาติ ที่กำลังจะหมดลง ดังนั้นหากมนุษย์สามารถนำพลังงานแสงอาทิตย์มาผลิตไฟฟ้าได้อย่างมีประสิทธิภาพ จะช่วยสร้างความมั่นคงทางด้านพลังงานไฟฟ้าของประเทศ และลดการนำเข้าเชื้อเพลิงเพื่อผลิตไฟฟ้าได้เป็นอย่างมาก

ปัจจุบัน ธุรกิจผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ หรือที่เรียกว่า “โซลาร์ฟาร์ม (Solar Farm)” กำลังเป็นที่สนใจและมีแนวโน้มที่จะเติบโตสูงขึ้นในอนาคตภายใต้ธุรกิจใหม่ที่ใส่ใจต่อสิ่งแวดล้อมและ การส่งเสริมจากภาครัฐ ซึ่งมีนโยบายให้ความสำคัญต่อการสนับสนุนการผลิตและใช้ประโยชน์จากพลังงานทดแทนด้วยการเพิ่มราคารับซื้อไฟฟ้า (Adder) ที่ผลิตจากพลังงานหมุนเวียนหรือพลังงานทดแทน อีกทั้งประเทศไทยเป็นประเทศที่ตั้งอยู่ในเขตศูนย์สูตร ทำให้มีช่วงเวลาในการรับแสงอาทิตย์ตลอดทั้งปี โดยพื้นที่ส่วนใหญ่ได้รับแสงอาทิตย์เฉลี่ยวันละประมาณ 5 กิโลวัตต์-ชั่วโมงต่อตารางเมตร ซึ่งสูงกว่าประเทศทางแถบยุโรปที่มีค่าเฉลี่ยเพียงวันละ 3 – 4 กิโลวัตต์-ชั่วโมงต่อตารางเมตร จึงเป็นพื้นที่ที่มีศักยภาพสูงในการรับพลังงานแสงอาทิตย์และเหมาะต่อการทำธุรกิจ Solar Farm เป็นอย่างมาก

ธุรกิจพลังงานเป็นธุรกิจที่ได้รับความนิยม

หากจะพูดถึงธุรกิจที่ได้รับความนิยมในเวลานี้คงจะหนีไม่พ้นธุรกิจพลังงาน โดยเฉพาะอย่างยิ่งธุรกิจพลังงานทดแทน ซึ่งหนึ่งในพลังงานทดแทนที่ดูจะได้รับความสนใจจากภาคธุรกิจไม่น้อย คือ การผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ ที่นำมาสร้างรายได้ในเชิงพาณิชย์ได้อย่างจริงจัง

การผลิตไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์ได้รับความสนใจอย่างมากในไทยในช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมา จากนโยบายภาครัฐในการสร้างความมั่นคงด้านการจัดหาพลังงาน ตามแผน พีดีพี 2010 ที่มุ่งเน้นการลดการพึ่งพิงเชื้อเพลิงฟอสซิล

การผลิตไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์มีความน่าสนใจในเชิงธุรกิจมากน้อยเพียงใดนั้น จากการวิเคราะห์พบว่า

- อุตสาหกรรมเติบโตอย่างต่อเนื่องหนุนความต้องการใช้ไฟ

- กลุ่มลูกค้าและแหล่งรายได้หลักของธุรกิจคือการไฟฟ้าทั้ง 3 ฝ่าย ซึ่งก็คือ กฟผ. กฟน. และกฟภ. โดยรายได้ที่ผู้ประกอบธุรกิจหรือผู้ขายได้รับจะเป็นไปตามระเบียบการรับซื้อซึ่งกำหนดโดยกฟผ.

- ผู้แข่งขันในปัจจุบันมีจำนวนน้อย เนื่องจากผู้ที่จะเข้ามาลงทุนในตลาดได้ต้องมีคุณสมบัติตามที่กำหนดไว้ และต้องใช้เงินลงทุนในจำนวนที่สูง

- ต้นทุนการผลิตยังอยู่ในระดับสูง แต่ยังอยู่ในระดับที่ลงทุนได้ โดยต้นทุนการสร้างโรงไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์ในปัจจุบันใช้เงินทุนประมาณ 110-125 ล้านบาทต่อ 1 เมกะวัตต์ แต่ผลประโยชน์ที่ผู้ประกอบธุรกิจได้รับจากภาครัฐ เช่น การรับซื้อไฟฟ้าในอัตราที่จูงใจ เงินกู้ดอกเบี้ยต่ำ สิทธิประโยชน์ทางภาษีจากบีโอไอ ฯลฯ แล้ว ถือว่าอยู่ในระดับที่พอจะประกอบธุรกิจดังกล่าวในเชิงพาณิชย์ได้ โดยผู้ลงทุนจะคืนทุนได้ในเวลา 8-10 ปี

นอกจากนี้ จากแนวโน้มการขาดแคลนเชื้อเพลิงฟอสซิลและปัญหาการสร้างโรงไฟฟ้าพลังงานนิวเคลียร์ ยังพอมีส่วนแบ่งตลาดให้ผู้ประกอบการเข้ามาในตลาดผลิตไฟฟ้านี้ได้ในระยะข้างหน้า

นโยบายการพึ่งพาพลังงานจากต่างประเทศ

ประเทศไทยเป็นประเทศผู้นำเข้าพลังงาน

ดังนั้นความมั่นคงด้านพลังงานจึงเป็นพื้นฐานที่สำคัญต่อนโยบายเศรษฐกิจของประเทศ การเกิดวิกฤตการณ์น้ำมันและวิกฤตการณ์ราคาน้ำมัน เป็นบทเรียนที่สำคัญที่ประเทศไทยต้องให้ความสำคัญต่อการพัฒนาพลังงานของประเทศให้เป็นไปอย่างยั่งยืน มาตรการในการอนุรักษ์พลังงานและการใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ รวมทั้งการปรับเปลี่ยนพลังงานโดยลดการใช้น้ำมันลง และเปลี่ยนมาใช้ก๊าซธรรมชาติและพลังงานหมุนเวียนให้มากขึ้น จะมีส่วนช่วยเสริมการแก้ไขปัญหาการพัฒนาพลังงานของประเทศ ให้เป็นไปอย่างยั่งยืนได้มาก โดยปัญหาสิ่งแวดล้อมที่เกิดจากการผลิตและการใช้พลังงานจะยิ่งมีความสำคัญมากขึ้นในอนาคต ทั้งในระดับโลกและในระดับประเทศ ประเด็นสิ่งแวดล้อมในระดับโลก หลายๆประเทศจะให้ความสำคัญกับการลดปัญหาก๊าซเรือนกระจกมากขึ้น ส่วนปัญหาในประเทศไทยจำเป็นต้องเร่งสร้างความรู้ความเข้าใจให้กับประชาชนมากขึ้น

นโยบายการให้ความสำคัญกับการป้องกันและแก้ไขปัญหาทางด้านสิ่งแวดล้อมที่เกิดจากการผลิตและใช้พลังงาน โดยส่งเสริมให้มีการใช้เชื้อเพลิงที่มีผลกระทบต่อสภาวะแวดล้อมน้อย และส่งเสริมให้มีการควบคุมมลพิษ โดยใช้เทคโนโลยีควบคุมมลพิษที่มีประสิทธิภาพ และอยู่ภายใต้มาตรฐานที่เหมาะสม รวมทั้งมีการกำหนดมาตรการต่างๆเพื่อช่วยลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ ความมั่นคงด้านพลังงานจึงเป็นประเด็นสำคัญเป็นอันดับแรกและในการที่จะลดความเสี่ยงลง หลายๆ ประเทศจะพยายามพึ่งพาตนเองให้มากที่สุด แต่เนื่องจากประเทศไทยมีแหล่งสำรองพลังงานน้อยมาก ดังนั้นวิธีการที่ดีที่สุดก็คือการใช้พลังงานให้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและประหยัดที่สุด ในขณะเดียวกันการพึ่งพาพลังงานจากภายนอกประเทศ ก็จำเป็นต้องให้มีการกระจายทั้งชนิดและแหล่งของพลังงานเพื่อให้มีความเสี่ยงน้อยที่สุด

เมื่อสถานการณ์พลังงานโลกเป็นเช่นนี้

ประเทศไทยที่อาศัยการนำเข้าเชื้อเพลิงเป็นหลัก จึงต้องสร้างสมดุลและความมั่นคงด้านพลังงานด้วยการผลิตไฟฟ้าจากเชื้อเพลิงหลักและพลังงานทดแทน เพื่อลดวิกฤตพลังงานกับประเทศที่ต้องพึ่งพาพลังงานจากแหล่งฟอสซิลคือน้ำมันและก๊าซธรรมชาติที่มีอยู่อย่างจำกัดและกำลังจะหมดไป การกำหนดนโยบายด้านพลังงานจึงต้องทำควบคู่กับการรณรงค์สร้างจิตสำนึกให้ประชาชนผู้ใช้ไฟฟ้ามีทัศนคติด้านการประหยัดพลังงานใช้อย่างคุ้มค่า มีประสิทธิภาพรับมือวิกฤตพลังงานที่กำลังคืบคลานเข้ามาในอนาคต

นโยบายความมั่นคงด้านพลังงาน

- ต้องมีแหล่งสำรองพลังงานที่มีปริมาณเพียงพอและแน่นอน เพื่อความมั่นคงในการจัดหา
- ต้องมีการกระจายแหล่งของพลังงานและชนิดของพลังงานเพื่อลดความเสี่ยง โดยหลีกเลี่ยงการพึ่งพาจากแหล่งเดียวหรือชนิดเดียว
- ต้องมีราคาที่เหมาะสมเพื่อให้ต้นทุนการผลิตต่ำ
- ต้องเป็นพลังงานที่สะอาด ก่อให้เกิดมลพิษน้อย หรืออาจจะเป็นพลังงานที่ไม่สะอาด แต่มีเทคโนโลยีที่ควบคุมมลพิษได้
- ต้องใช้ทรัพยากรพลังงานภายในประเทศ ที่มีอยู่อย่างจำกัด ให้เกิดประโยชน์สูงสุด เหมาะสมกับคุณค่าของทรัพยากร

การนำพลังงานแสงอาทิตย์มาใช้งานโดยนำมาผ่านกระบวนการทางวิทยาศาสตร์

พลังงานแสงอาทิตย์ นับเป็นพลังงานหนึ่งที่ได้รับความนิยม

ในการนำมาแปลงให้เป็นพลังงานไฟฟ้า โดยมองว่าเป็นพลังงานทดแทนที่สะอาด ใช้แล้วไม่หมดไป จึงไม่แปลกที่พลังงานแสงอาทิตย์ จะเป็นที่นิยมให้บริษัทต่างๆด้านพลังงานหันมาลงทุนก่อสร้างโรงไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์ การนำพลังงานแสงอาทิตย์มาผลิตไฟฟ้านั้นได้มีการพัฒนาเทคโนโลยีขึ้นเรื่อยๆ เพื่อมาใช้ในการผลิตกระแสไฟฟ้า พลังงานที่ได้มาฟรีจากแสงอาทิตย์ไม่มีวันหมดสิ้น สินค้าจากพลังงานแสงอาทิตย์เพื่อประหยัดพลังงานและลดโลกร้อน แสงอาทิตย์สามารถผลิตได้ทั้งไฟฟ้า น้ำร้อน อบพืช สินค้าจากแสงอาทิตย์มีหลายชนิดเช่น โซลาร์เซลส์ Solar Thermal

พลังงานไฟฟ้าเริ่มที่จะขาดแคลน เพราะแหล่งผลิตพลังงานยังมีอยู่เหมือนเดิมแต่การใช้งานนับวันยิ่งเพิ่มขึ้น จำนวนประชากรก็เพิ่มขึ้น ที่พักอาศัยก็เพิ่มขึ้น เราจึงหาทางที่จะทดแทนพลังงานที่ขาดหายไป แสงแดดเป็นส่วนหนึ่งที่มีการนำพลังงานในส่วนนี้มาผลิดเป็นไฟฟ้าที่คงที่ที่สุด ไม่ว่าจะเป็นพลังงานลม,พลังงานน้ำ,ก๊าซชีวภาพ พลังงานเหล่านี้มีการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา

การผลิตไฟฟ้าจากแสงอาทิตย์

ถือเป็นวิวัฒนาการด้านวิศวกรรมที่สำคัญอย่างหนึ่งของมนุษย์ โดยผ่านอุปกรณ์ที่เรียกว่า เซลล์แสงอาทิตย์ (solar cell) ซึ่งเป็นสิ่งประดิษฐ์ทางอิเล็กทรอนิกส์ชนิดหนึ่งที่ถูกนำมาใช้ผลิตไฟฟ้า เนื่องจากสามารถเปลี่ยนพลังงานแสงอาทิตย์ให้เป็นพลังงานไฟฟ้าได้โดยตรง ส่วนใหญ่เซลล์แสงอาทิตย์จะทำมาจากสารกึ่งตัวนำจำพวกซิลิคอน มีราคาถูกที่สุดและมีมากที่สุดบนพื้นโลก โดยนำมาผ่านกระบวนการทางวิทยาศาสตร์เพื่อผลิตให้เป็นแผ่นบางบริสุทธิ์ พลังงานแสงอาทิตย์จัดเป็นพลังงานหมุนเวียนที่สำคัญที่สุดของโลก และเป็นพลังงานสะอาดไม่ทำปฏิกิริยาใดๆอันจะทำให้สิ่งแวดล้อมเป็นพิษ มนุษย์เราจึงได้มีการนำพลังงานแสงอาทิตย์มาใช้ประโยชน์ตั้งแต่โบราณกาล เริ่มแต่การใช้ความร้อนจากแสงอาทิตย์ในการทำให้วัสดุหรืออาหารแห้ง จนกระทั่งมาถึงในยุคปัจจุบันที่มีการนำพลังงานจากแสงอาทิตย์มาใช้อย่างเป็นระบบ

ปัจจุบันเทคโนโลยีผลิตพลังงานแสงอาทิตย์พัฒนาจนกระทั่งทำให้ต้นทุนลดต่ำลงมาก จนเริ่มที่จะแข่งขันกับแหล่งพลังงานอื่นๆได้อย่างสบาย ส่งผลให้โรงงานอุตสาหกรรมหลายแห่งที่มีพื้นที่เปิดกว้าง รองรับแสงอาทิตย์ที่ตกกระทบพื้นได้ในเวลานานและปริมาณมากหันมาทำธุรกิจผลิตพลังงานทดแทนแสงอาทิตย์กันเยอะ แต่ไม่ใช่ว่าทุกที่ที่จะผลิตหรือสามารถสร้างพลังงานทดแทนชนิดนี้ได้อย่างเต็มกำลัง จำเป็นจะต้องมีปัจจัยต่างๆ และอยู่ในการควบคุมดูแล พัฒนาและวิจัยอย่างต่อเนื่องด้วย ซึ่งเซลล์แสงอาทิตย์เป็นแหล่งพลังงานทดแทนซึ่งสามารถเปลี่ยนพลังงานแสงอาทิตย์ให้เป็นพลังงานไฟฟ้าโดยตรง เซลล์แสงอาทิตย์เป็นแหล่งพลังงานทดแทนที่สะอาดและไม่สร้างมลภาวะขณะใช้งาน ไม่ทำลายสภาพแวดล้อม เพียงแต่ติดตั้งเซลล์แสงอาทิตย์ไว้กลางแดดก็สามารถใช้งานได้ทันที

ลุยตลาดโรงไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์สร้างรายได้ที่มั่นคง และลดความเสี่ยงทางธุรกิจ

ตลาดพลังงานแสงอาทิตย์บูมไม่หยุด หลังต้นทุนลด ลุยตลาดโรงไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์สร้างรายได้ที่มั่นคง และลดความเสี่ยงทางธุรกิจ ด้านนักวิชาการ ชี้ ปี 2020 วิถีชีวิตคนไทยเปลี่ยน หันมาผลิตไฟฟ้าจาก ‘โซล่าเซลล์’ ใช้เองในครัวเรือน พบช่องโหว่มาตรการพลังงานแสงอาทิตย์ ทำผู้ผลิตเสียโอกาส กรณีกั๊กใบจองอื้อแต่ไม่ยอมผลิต!

พลังงานแสงอาทิตย์ถือเป็นทางเลือกของพลังงานที่จะใช้แพร่หลายในอนาคตของสังคมไทย ทดแทนพลังงานเดิม อย่างก๊าซธรรมชาติ, ถ่านหิน ฯลฯ ที่นับวันจะประสบปัญหาด้านวัตถุดิบที่ลดลง และอาจไม่เพียงพออีกต่อไป ปัจจุบันมีผู้ประกอบการมืออาชีพจำนวนมาก หันมาตั้งโรงงานผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์อย่างจริงจังเป็นจำนวนมาก

“อีกไม่เกิน 10 ปีข้างหน้า หรือประมาณปี 2020 พลังงานแสงอาทิตย์จะเข้ามามีบทบาท และใช้กันอย่างแพร่หลายในสังคมไทย จนทำให้สังคมเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม ตามบ้านเรือนจะมีแผงโซล่าเซลล์ เพื่อผลิตไฟฟ้าใช้เอง แต่ละครัวเรือนมากขึ้น ซึ่งอาจจะมาใกล้เคียงกับรถเสียบปั๊ก และอาจมีทีเก็บพลังงานไว้ใช้ ในอนาคตเทคโนโลยีจะทันสมัยมากยิ่งขึ้น และราคาต้นทุนอุปกรณ์ที่ใช้ผลิตพลังงานจะลดต่ำลงมาก”

ทั้งนี้พลังงานแสงอาทิตย์ถือว่าเหมาะกับประเทศไทย แต่ปัจจุบันยังไม่ได้นำมาใช้อย่างเต็มที่ ดังนั้นรัฐควรส่งเสริม เนื่องเพราะกระบวนการผลิตพลังงานจากแสงอาทิตย์ไม่ยุ่งยาก ไม่จำเป็นต้องมีฐานการผลิตอย่างอื่นก็สามารถทำได้ เพียงมีพื้นที่ที่เหมาะสม และยังไม่ต้องพึ่งทรัพยากร อย่างถ่านหิน, ก๊าซธรรมชาติ ฯลฯ รวมถึงระบบโลจิสติกส์ไม่วุ่นวายอีกด้วย

“บริษัทฯ มีเกณฑ์การเลือกลงทุนในโครงการที่มีสัญญาซื้อขายไฟฟ้าระยะยาว หรือ PPA และได้รับเงินสนับสนุนราคาค่าไฟฟ้า หรือ Adder ที่แน่นอน เพื่อให้มั่นใจว่าเราจะได้รับผลตอบแทนที่คุ้มค่าและมั่นคง โดยบริษัทฯ วางเป้าหมายลงทุนในธุรกิจพลังงานทดแทน 100 เมกะวัตต์ ให้ได้ภายในปี 2559”
ทั้งนี้จะเห็นว่าแนวโน้มตลาดพลังงานแสงอาทิตย์ในไทยกำลังเติบโต และจะเข้ามามีบทบาทสำคัญในการชดเชยพลังงานไฟฟ้าจากส่วนอื่นๆ ในอนาคต